Voorjaarsnota 2015: aanpakken en niet doorschuiven

Dit had ook de titel kunnen zijn van onze eigen Algemene Beschouwingen. Alles boven tafel, ook als dat tegenvalt. Dat past naadloos in de lijn die RVB de laatste jaren altijd gekozen heeft. RVB is daarom oprecht verheugd dat dit College het aandurft om een helder beeld van de werkelijke situatie, waarin de gemeente verkeert, te schetsen. Dat siert dit College en daarvoor verdient zij alle lof.
 Wij hopen en spreken de verwachting uit, nee, wij rekenen er op, dat deze transparantie een structureel karakter krijgt. Een echte trendbreuk met het verleden, toen zaken misschien wel werden aangepakt, maar nog veel meer zaken WEL werden DOORGESCHOVEN.
Geheel in lijn met het verleden wil RVB deze Algemene Beschouwingen positief insteken, oplossingsgericht, in het belang van onze inwoners. Wij beperken ons hier tot de hoofdlijnen, omdat dat de bedoeling is van deze Algemene Beschouwingen. RVB geeft daarbij het College oplossingsrichtingen aan, die RVB terug wil zien in de begroting.

 Onze inwoners de dupe van kabinetsbeleid
 Het huidige kabinet van VVD en PvdA is naar onze mening onverantwoord en laakbaar bezig. De drie decentralisaties zijn door het Rijk over de schutting gegooid en dan nog eens met een fikse korting. Probleem opgelost voor het kabinet en probleem erbij voor de gemeente. En daar blijft het niet bij. Nog diverse taken gaan van het Rijk naar de gemeente. En weer nemen de lasten toe voor de gemeente, dus voor de inwoners. Doel is om het begrotingstekort van het Rijk te verlagen. Dat zij dit doet over de rug van ONZE inwoners vertellen de Haagse politici er niet bij. By the way, het kabinetsbeleid wordt gesteund door D66, CU, SGP en Groen Links, dus ook deze partijen hebben boter op hun Haagse hoofd.
 Daarnaast worden we voortdurend verrast door kortingen, die het Rijk ons oplegt. De laatste meicirculaire is daar een sprekend voorbeeld van. Opnieuw worden we geconfronteerd met kortingen op het sociale domein, terwijl de huidige kortingen nog niet zijn verteerd.
 Wij zijn benieuwd hoe de belastingherziening uit gaat pakken. Een ding staat vast. Als de Rijksuitgaven dalen, dalen ook de inkomsten van ONZE gemeente uit het gemeentefonds. O ja, wat betekent dat ook weer?
 LASTENVERZWARING voor ONZE inwoners.
 Bij het Rijk is dus sprake van AANPAKKEN en DOORSCHUIVEN en dat is zeker niet onze stijl.

 Het coalitieakkoord
 Het coalitieakkoord heeft de titel “Samen werken, Samen zorgen” meegekregen. RVB ziet dat samenwerking met inwoners en ondernemers steeds meer vorm begint te krijgen. Ten aanzien van Samen werken zijn daadwerkelijk stappen gemaakt om gezamenlijk zaken op te pakken. Het meest recente voorbeeld daarvan is het bestemmingsplan Vinkeveense Plassen. Samen met ondernemers, inwoners en belangengroeperingen werkt de gemeente aan een bestemmingsplan. Uiteraard binnen de gestelde kaders en randvoorwaarden levert dit snelheid, draagvlak, maar ook een goed resultaat op. RVB gaat er van uit dat deze ingezette lijn van samenwerking voortvarend wordt voortgezet en in alle haarvaten van de gemeentelijke organisatie zijn plaats krijgt en verankerd wordt.

 Samen Zorgen slaat op het sociale domein. Ook daar zijn duidelijke stappen gemaakt. Alles was op 1 januari gereed. De transitie is rond en nu moet de transformatie vorm krijgen. Duidelijk is dat we er nog lang niet zijn, maar wat heel belangrijk is dat onze inwoners die ondersteuning krijgen, die hun zelfredzaamheid vergroot. Dat moet het resultaat zijn en het zijn de inwoners – en niet alleen de kille cijfers – die moeten maar ook kunnen beoordelen of wij als gemeente het goed doen. En daar moeten we samen aan werken.

 

Hoe het was: DOORSCHUIVEN EN NIET AANPAKKEN
De voorjaarsnota moet richting geven aan het college om tot een goede begroting te komen. Een sluitende begroting natuurlijk. En dat is mogelijk als we willen AANPAKKEN EN NIET DOORSCHUIVEN. En dat wil RVB.
 Als we echt willen AANPAKKEN en NIET DOORSCHUIVEN is het goed een aantal zaken uit het verleden op een rij te zetten. Dat is namelijk goed voor het historisch besef, ook van deze raad.
 Vanaf 2006, het jaar dat zich een herindeling aankondigde, is lange tijd niet geïnvesteerd in automatisering en in (kwaliteit van) mensen. Dat kan niet zonder gevolgen blijven. Hierdoor was sprake van DOORSCHUIVEN en NIET van AANPAKKEN. Hier komt nu gelukkig een einde aan.
In de voorgaande raadsperiode is aan het licht gekomen dat de grondexploitaties per saldo verlieslatend waren. Een groot tekort dreigde. Na het DHV-rapport zijn toen fundamentele keuzes gemaakt over de wijze van waarderingen van de grondexploitaties. Hierdoor pakte de jaarrekening gunstiger uit, zij het puur cosmetisch. Hierdoor zijn we als gemeente sneller verlost van het provinciale toezicht. Ook daar was – onder het mom “we zijn financieel weer gezond”- sprake van DOORSCHUIVEN en NIET van AANPAKKEN.
 

Hoe het moet: AANPAKKEN en NIET DOORSCHUIVEN

Na het aantreden van Wethouder Palm zijn de tot dan toe opgelopen papieren verliezen uit de grondexploitaties gematigd. Een belangrijk aandeel in het dichten van dit gat heeft te maken gehad met de verbetering van de economie en de terugloop van rente en discontovoeten. Het opgelopen papieren verlies is nu voor een belangrijk gedeelte op datzelfde papier weer ingelopen.

Het is nu zaak in de sterk veranderde economische en financiële omstandigheden nogmaals naar de waarderingen en waarderingsmethoden te kijken en het gat wat toen getrokken werd door de grexen nu ook definitief door dezelfde grexen te laten dichten.

RVB wil daarom:

  1. Eerder winstuitkering
     Positieve grondexploitaties eerder tot winstuitkering laten komen dan in de methodiek die we als gemeente nu hanteren. Het is binnen de richtlijnen van het BBV mogelijk om onder voorwaarden winsten eerder ten gunste van de programmarekening te boeken dan nu te doen gebruikelijk in onze gemeente. Dit betekent een eerdere verbetering van onze algemene reserve dan 2019 e.v.

 

  1. Negatieve grondexploitaties tegen Netto Contante Waarde waarderen
    De negatieve grondexploitaties waarderen tegen netto contante waarde en de positieve grondexploitaties tegen eindwaarde. Deze door ons voorgestelde stelselwijziging leidt ertoe dat onze algemene reserve aanzienlijk verbetert, per ultimo 2014 zou dit effect € +1,6 miljoen hebben bedragen, en dat de toe te rekenen kapitaalslasten positief blijven doorwerken in onze programmarekening. Dan is geen sprake meer van DOORSCHUIVEN, maar van AANPAKKEN. Andere gemeenten gingen ons hierin voor.
     

 

  1. Herijking reservering reiniging
    De reservering Reiniging bevat op dit moment € 1,5 miljoen, geld van de inwoners. Dit bedrag is bedoeld om risico’s op te vangen voor bijvoorbeeld extra (milieu)belasting opgelegd door het Rijk en voor het geval de afvalinzamelaar failliet gaat en gezocht moet worden naar een nieuwe inzamelaar. Het risico daarvan is klein, dus kan de reservering sterk worden afgebouwd. Ook hier wil RVB AANPAKKEN en NIET DOORSCHUIVEN.
     
  2. Recreatiewoningen legaliseren met afroomregeling
    In deze gemeente hebben 189 huishoudens een Persoons Gebonden Beschikking ontvangen. Voorwaarde voor die PGB was dat het bouwwerk aan het Bouwbesluit voldeed. RVB is er van overtuigd dat tenminste de helft van de PGB-ers de woning willen omzetten naar een woonbestemming, al of niet via een dubbelbesluit. Zoals in het coalitieakkoord en in deze Voorjaarsnota vermeld, moet dit gepaard gaan met een afroomregeling, voorzien van een doelbestemming. Met het legaliseren van deze woningen kan het vermogen van de gemeente aanzienlijk worden verbeterd.
     
  3. Geen woonlastenverhoging
     Ronde Venen Belang wil de lasten voor de inwoners niet laten toenemen en zal slechts meewerken aan verhoging van de OZB veroorzaakt door onvoorziene en tot negatieve resultaten leidende uitgaven t.b.v. het sociaal domein. Onze inwoners moeten in dat geval gecompenseerd worden vanuit de voorziening reiniging. Dus AANPAKKEN en NIET DOORSCHUIVEN

 

Deze 5 punten dienen voor Ronde Venen Belang als basis voor de begroting voor 2016 t/m 2019. Wij zijn er van overtuigd dat het college deze 5 punten wil AANPAKKEN en NIET zal DOORSCHUIVEN. AANPAKKEN betekent financiële ruimte om de in de voorjaarsnota geschetste problematiek op te lossen zonder de inwoner onnodig te belasten met hogere woonlasten. Desondanks moet er nog heel wat achterstallig onderhoud worden gepleegd:

  1. Automatisering
    De automatisering moet snel op orde worden gebracht onder de randvoorwaarden dat het aantoonbare:
    - efficiency
    - kwaliteit en
     een structurele meerwaarde voor onze inwoners oplevert, uiteraard met inachtneming van de wettelijke vereisten.

     Dus AANPAKKEN en NIET DOORSCHUIVEN, maar de motivering en onderbouwing van de extra investeringen in automatisering voldoet niet volledig aan de hier genoemde randvoorwaarden. Deze zien we graag in de begroting terug.
     

  2. Personeel
     Het personeelsbestand moet qua kwaliteit en omvang snel op orde worden gebracht, om te komen tot een:
    - kwalitatief hoogwaardige
    - dienstverlenende
    - efficiënte
    - effectieve
     gemeentelijke organisatie, die de toekomstige veranderingen en taakverzwaring (al of niet uitbesteed) aan kan en structureel meerwaarde biedt aan onze inwoners. Dus AANPAKKEN en NIET DOORSCHUIVEN, maar de motivering en onderbouwing van de extra investeringen ten behoeve van (de afbouw) van het personeelsbestand voldoet niet volledig aan de hier genoemde randvoorwaarden. Deze zien we graag terug in de begroting.

     

  3. Programma’s
     Alle programma’s zijn voorzien van parameters om effecten meetbaar te maken. Een goede zaak, maar we zijn er nog lang niet. RVB wil in de begroting ook de resultaten “begroot” zien. Wat zijn de maatschappelijke effecten? Wat merken onze inwoners ervan? Maar nog belangrijker is: Wat vinden onze inwoners ervan? RVB is er van overtuigd dat het college deze mening deelt en in de begroting rekening houdt met deze vraagstellingen. Dus AANPAKKEN en NIET DOORSCHUIVEN.
     
  4. Aandacht voor ouderen dringend gewenst
     Iedereen is er van overtuigd dat ouderen langer thuis moeten wonen. Daarom wil RVB niet begrijpen dat voorzieningen zoals verzorgingshuizen door overheidsmaatregelen nagenoeg gedwongen worden gesloten. Samen met deze raad en het College moeten we, in het belang van onze inwoners, ons sterk maken, ook richting Den Haag en zorgconglomeraten, om voorzieningen te behouden. Het zal namelijk niet lang meer duren dat er weer vraag komt naar deze woonvormen. Als gemeente zijn we daarvoor niet verantwoordelijk, maar we zijn wel verantwoordelijk voor het welbevinden van onze inwoners. We zijn dan ook blij met de voortvarendheid waarmee het College de motie om in gesprek te gaan met Careyn, de cliëntenraad en initiatiefgroep Vinkenoord tot uitvoering brengt. Ook hier een kwestie van AANPAKKEN en NIET DOORSCHUIVEN.
     

Tenslotte
 Ronde Venen Belang is er van overtuigd dat door goede samenwerking tussen Gemeenteraad en College de begroting 2016-2019 meerwaarde voor de inwoners zal hebben. Indien de begroting niet sluitend is, ondanks de door ons ingebrachte voorstellen en het tekort in belangrijke mate veroorzaakt wordt door HSD, uitsluitend dan is het voor RVB acceptabel dat de woonlasten voor onze inwoners stijgen. Uitgangspunt blijft echter dat door maatregelen te nemen, zoals RVB die voorstelt de woonlastenverhoging achterwege kan blijven. .